لطف الله هنرفر
32
اصفهان ( فارسى )
كوچك دارد ) ، انگور مثقالى ( انگور مثقالى نجفآباد و دستگرد و دنبه از همه جاى اصفهان بهتر مىشود ) ، انگور مهره ( اين نوع انگور اصفهان در ايران شهرت دارد ) ، انگور القى ، انگور صاحبى ، انگور سياه ، انگور نباتى ، انگور طبرزد ، انگور تهكاسه ( اين انگور لطيفتر و شيرينتر از اقسام ديگر است ) . معروف است كه اثر تربيتى ستارهء سهيل در هر شهرى به شيئى مخصوص مىرسد و در اصفهان به انگور . چنانچه اين مرحله همه ساله محسوس است كه بعد از شبى كه ستارهء سهيل مىزند ، در همهء باغها به نسبت قبل ، تفاوت فاحشى در حلاوت و آب و رنگ و نازكى انگور مشاهده مىشود . انواع گلابى اصفهان عبارت است از : گلابى قراسورانى ، گلابى اردلانى ، گلابى هستهاى ، گلابى شاهپسند ، و گلابى شاهميوه كه در تمام ايران نظير ندارد . بقيهء ميوهها عبارت است از : گنجانى ، كبوتربچه ( نوعى از گلابى است ) ، سيب سرخ ، سيب پنبهاى ، سيب آزايش ( سيب پاييزى مشهور اصفهان است كه در ادبيات و شعر فارسى هم براى خود جايى باز كرده ) ، سيب گلاب ( اين نوع سيب اصفهان هم در تمام ايران شهرت دارد ) ، به ( مخصوص بلوك ماربين اصفهان است و به جورتان « گورتان » نيز در تمام ايران بىنظير است ) . درخت نارنج و ساير مركبات در اصفهان از نوع درختهاى آرايشى است و فقط در نارنجستانهاى منازل رشد مىكنند . نوعى از گلابى هم به نام سبرى در همايونشهر ( سده ) به عمل مىآيد كه ميوهء آن از لحاظ لطافت و آبدارى بىنظير است و در هيچ نقطهء ايران مانند آن به عمل نمىآيد . استاد سعد الدين سعيد هروى ، در قرن هشتم هجرى ، ضمن قصيدهاى كه دربارهء محاسن اصفهان سروده است ، از ميوههاى نيكوى آن به شرح زير ياد كرده : انگبينش را كه همتا نيست الّا در بهشت * جان شيرين خوان اگر ارزان برآيد ور گران